İŞLETME FAKÜLTESİ 4.SINIF GİRİŞİMCİLİK 4.5.6.ÜNİTE Mart 10
Ü Nİ T E 4
Girişimcinin finansman ihtiyacı :Finansman ihtiyacının karşılanmasında özkaynağa karşılık borcun kullanılması önemlidir.
Girişimci :Kendi özkaynaklarından daha çok farklı kaynaklara ulaşan ve sağladığı bu kaynaklarla değer yaratan kişidir.
İşletmelerin gelişim aşamaları :
1 )Başlangıç aşaması :En zor aşamadır.Bu aşamada girişimci kira, makine, ekipman, stok, ücret, reklam, lisans ve kuruluş harcamalarını yapmak zorundadır.Başarısızlık ihtimali yüksektir.Müşteri sayısı az ve finansman kaynakları sınırlıdır.
Bu finansal kaynaklar,
Kişisel kaynaklar
Melek yatırımcılar
Arkadaşlar ve akrabalar
Kısa vadeli banka kredileri
Satıcılardır..
2 )Büyüme aşaması
azarın genişlediği, yeniliklerin çoğaldığı, rekabetin ortaya çıktığı ve kârların yükselmeye başladığı aşamadır.Bu aşamada yeni tesis, makine ve arge çalışmaları için finansal kaynaklara ihtiyaç duyarlar.
Bu finansal kaynaklar,
Satıcılar
Ticari bankalar
KOBİ finansal destekleri
Risk sermayedarları
Yatırım bankaları
Yatırımcılardır.
3 )Olgunluk aşaması :İşletmenin büyümesinin durduğu ve pazar payının belirgin olduğu,fiyatların düşme eğilimine geçtiği,satışların arttığı fakat fiyatlardaki düşüş nedeni ile kârların azaldığı aşamadır.
4 )Gerileme dönemi :Arge ve promosyon harcamalarının düştüğü, fiyat savaşlarının devam ettiği, satışların ve kârların azaldığı aşamadır.
Finansal planlama :İşletmenin belirlenen bir dönem için ihtiyaç duyacağı fonları, nakit giriş ve çıkışlarının zamanlaması, en uygun fon kaynaklarının bulunması ve bu kaynakların kullanımının belirlenmesi amacıyla yapılır.
Finansal kontrol
eriyodik olarak tahmini değerlerle fiili olarak oluşan değerler arasında karşılaştırma yapılmasına olanak veren bir süreçtir.
Sermaye maliyetinin ve finansal risklerin en aza indirilmesine yönelik stratejiler :
Borçlanmadaki vadeyi uzatmak
Sabit faiz oranı üzerinden borçlanmak
Borçların yenilenmeme riskini en aza indirmek
Döviz kuru riskinden korunmak
Girişimci iş fikrini yatırıma dönüştürürken :
Pazarı araştırmak
Hedef kitleyi belirlemek
Rakipleri incelemek
Teşvik imkanları
Yatırım kârlılığını araştırmak zorundadır.
İşletme yöneticileri, uzun dönemli finansman ihtiyacı tahmininde proforma tablolardan, kısa dönemli finansman ihtiyacı tahmininde nakit bütçelerinden yararlanır.
Proforma bilanço :Tahmini bilanço demektir.İşletme verilerinden yararlanarak, dönem sonunda beklenen aktif ve pasif kalemlerinin hangi tutarlarda olacağını tahmin etmektir.Aktifler pasiften büyükse fon açığı, pasifler aktiften büyükse fon fazlası var demektir.
Nakit bütçesi :Belirli bir süre için hazırlanan ve hazırlandığı dönem içerisinde işletmenin olası nakit girişleri ile çıkışlarını gösteren kısa dönemli planlama araçlarından birisidir.
Proforma gelir tablosu :Tahmini gelir tablosudur.İşletmenin gelecek dönemde elde edeceği faaliyet ve faaliyet dışı gelirler ile katlandığı giderlerin bütçelendiği finansal tablodur.
Çalışma sermayesi :Firmanın tam kapasite ile çalışabilmesi, üretimin kesintisiz olarak devam edebilmesi iş hacminin genişltilebilmesi, yükümlülüklerini karşılayamama riskini azaltması, kredi değerliliğini arttırması, olağanüstü durumlarda mali yönden zor durumlara düşmemesi faaliyetlerini kârlı ve verimli bir şekilde yürütebilmesi için gerekli olan sermayedir.Çalışma sermayesi kalemleri nakit, alacak, stok, nakit benzeri ve dönen varlıklardır.
Çalışma sermayesini etkileyen faktörler :
a )İşletmenin faaliyet konusu
b )İşletmenin büyüklüğü
c )Satışlarda artış oranı
d )Satışlardaki düzenlilik
Girişimcinin kaynakları :İki türlü borçlanma yolu vardır.Bunlar borçla finansman ve özkaynak yoluyla finansmandır.
a )Borç finansmanı :Faiz ve anapara ödemesini gerektiren araçlar ile yapılır.Kredi kârdan geri ödenir.Varlık temelli finansman olarak adlandırılır.Binalar, makineler, arazi gibi bazı duran varlıklar teminat olarak gösterilir.
Kısa dönemli borçlar ( bir yıldan az ) ………. çalışma sermayesinin,
Uzun dönemli borçlar ( bir yıldan uzun )…… duran varlıkların finansmanında kullanılır.
Özsermaye yoluyla finansman :İşletme sahip ya da ortaklarının koymuş olduğu paraya özsermaye denir.
Borçlanmanın hangi yola yapılacağını belirleyen faktörler :
Varlıkların yapısı
Varlıkların dağılımı
Faiz oranları
İşletmenin büyüklüğü
İçeriden yaratılan borçlar :
Elde edilen kârlar
Varlık satışları
Çalışma sermayesinin azaltılması
Alacak veya stoklara daha az fon bağlanması
Ödeme dönemlerini uzatma
Vade yapısını değiştirme
Dışarıdan sağlanan kaynakların değerlendirilmesi :Kullanılacak fonların vade yapısı, maliyeti, yönetim üzerindeki kontrol etkisidir.
Girişimcilerin fon kaynakları :
1 )Kişisel fonlar :Melek yatırımcılar, ticari bankalar ve risk sermayedarlarının fonları için güvence oluşturur.
2 )Aile ve arkadaşlar
ağlanması kolaydır.
Sakıncaları :
Yönetime karışma
Kârdan pay alma
Sahiplenme
Çalışanlara karışma
Faaliyetleri yönlendirmedir.
3 )Ticari bankalar :Her türlü kredilerdir.Kısa sürelidirler.
4 )Finansal kiralama ( Leasing ) :Yatırım malının mülkiyeti leasing şirketinde kalarak kira karşılında kullanımının kiracıya verilmesi ve sözleşme sonunda belirlenen değerle mülkiyetin kiracıya verilmesini sağlayan bir finansman yöntemidir.
5 )Melek yatırımcılar
arası olan kişi veya grupların, kâr sağlama potansiyeli yüksek, katma değer yaratabilecek bir iş fikri olan fakat kaynak sıkıntısı içerisindeki girişimcilere destek olmasıdır.
6 )Risk sermayesi :Ellerindeki büyük miktarda fon fazlası bulunan yatırımcıların, gelişme potansiyeli yüksek olan küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) oluşumu ve faaliyete geçmesi için yaptığı orta ve uzun vadeli yatırım modelidir.
Unsurları :
Teknolojik yenilik
Sermayeye katılım
Yönetime katılım
Küçük işletme
Hızlı büyüme
Uzun vadeli yatırımdır.
Risk sermayesi finansman modeli yatırımları için :
1 )İş planının hazırlanması :Mali yapı gibi bilgileri içeren iş planını risk sermayesi şirketine gönderir.
2 )İlk değerlendirme :İş planı hazırlanmış olan proje başvuruları incelenir.
3 )Birlikte çalışma
rojenin teknik ve mali yönü incelenir, fizibilite çalışmaları yapılır.
4 )Değerlendirme
onuçlarının olumlu çıkması halinde risk sermayesi projeye katılım koşullarını belirler.
5 )Yatırım sözleşmesi :Koşulların iki tarafça benimsenmesi durumunda yatırım sözleşmesi imzalanır.
Girişimcilerin başvurabileceği kurumlar :
1 )Türkiye Halk Bankası :Bir çok türde kredi vermektedir.
2 )Kredi garanti fonu ( KGF ) :1991 yılında TESK, TOBB, TOSYÖV ve MEKSA tarafından kurulmuştur.Daha sonra bu ortaklığa KOSGEB ve Halk Bankası’ da katılmıştır.KGF 250 işçiye kadar olan işletmeleri KOBİ olarak kabul etmekte onlardan gelen garanti ve kefalet taleplerini karşılamaktadır.
3 )Halk Yatırım Menkul Değerler A.Ş
4 )KOSGEB AR-GE Destekleri
5 )TÜBİTAK – TİDEB AR - GE Destekleri
6 )EUREKA – Türkiye :1985’ te Türkiye’nin de içinde bulunduğu 19 Avrupa ülkesi ve AB’ nin kurduğu uluslararası bir kurumdur.
7 )Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı ( TTGV ) :1991 yılında kurulmuştur.İşletmelerinin geliştirme projelerine Dünya Bankası kaynağından destek sağlamayı sürdürmektedir.
Ü N İ T E 5
İş planı :Kurulması düşünülen işletmenin detaylarını içeren yazılı belgeye iş planı denir.Bu planda işletmenin tüm unsurlarının tanımlanması gerekir.Bu unsurlar ;
Proje
Üretim
Pazarlama
Yönetim
Ar – ge
Finansman
İş planı girişimcinin başarılı bir girişim için kullanacağı ve işletmenin işleyişini tanımlayacak yol gösterici bir rehberdir.İş planının başarılı bir girişimci tarafından hazırlanması gerekir.Girişimci hukukçular, muhasebeciler, pazar araştırmacılardan, mühendislerden, üniversitelerin araştırma birimlerinden, KOBİ geliştirme başkanlığından yardım alabilir.
Girişimcinin hangi yetenekler konusunda ihtiyacı olup olmadığının değerlendirmesinde aşağıdaki kriterleri kullanır.
Muhasebe / Vergi
Planlama
Tahmin
Pazar araştırması
Satışlar
İnsan kaynakları
Üretim / Tasarım
Organizasyon
Yasal konulardır.
İş planının kullanım amaçları :Üç amaç için kullanılır.
a )İletişim aracı olarak
b )Yönetim aracı olarak
c )Planlama aracı olarak
İş planlarının faydaları ve üstlenmiş olduğu roller :Analiz, İletişim, Hareket, Sentezdir.
İş planının girişimciye sağladığı faydalar :
1 )İşletmeyi eleştirisel ve objektif görmesini sağlar
2 )Rekabet, ekonomik ve finansal varsayımları görmesini sağlar.
3 )Dışarıdaki değerlendiriciler için sonuç üretir.
4 )Tahminlerin ve gerçek sonuçların karşılaştırılması konusunda ölçütler oluşturur.
5 )İşletme içinde çalışma rehberi görevi yapar.
İş planının fon sağlayıcı ve yatırımcılara sağladığı faydalar :
1 )Pazar potansiyeli hakkında bilgi verir.
2 )Borç senedi ve özsermaye bileşimini verir.
3 )Olası başarılar için olası senaryoları ve (eğer / ne) analizleri üretir.
4 )Finansal değerlendirme konusunda bilgiler verir.
5 )Yatırımcıların yatırımdan beklediği özsermaye getirisini gösterir.
İş planının hazırlanmasında rehber ilkeler :
1 )iş planını kendiniz yazın.
2 )Kısa tutun, 50 sayfayı geçmesin.
3 )Anahtar noktaların taslağını hazırlayın.
4 )Düzgün bir şekilde organize edin ve bütün haline getirin.
5 )Planı gelecekle uyumlaştırın.
6 )Abartmalardan kaçının.
7 )Önemli riskleri aydınlatın.
8 )Ekibin etkinliğini vurgulayın.
9 )Aşırı çeşitlendirmeye gitmeyin.
10 )Hedef pazarı belirleyin.
11 )Planın yazımında üçüncü şahıs kullanın.
12 )Planı değerlendirin.Tutarlılık, etkinlik, anlatım açıklığı ve sunum gibi konuları gözden geçirin.
İş planının değerlendirilmesi :
İş planını okuyanlar sermayedarlar, bankacılar, yatırımcılar, müşteriler, avukatlar, danışman ve üreticilerdir.
İş planın hazırlanırken anlanması gereken üç konu ;
Girişimci işletmenin teknolojisi ve yaratıcılığı konusunda en geniş bilgiye sahip kişidir.
Niçin iş planının yazıldığı
Pazarlama konusudur.
Risk sermayedarlarının kullandığı iş planı okuma süreci :
1.adım :İşletmenin içinde bulunduğu endüstrinin özellikleri
2.adım
ermaye yapısının belirlenmesi
3.adım :Bilançonun incelenmesi
4.adım :Girişimcilerin kalitesinin belirlenmesi
5.adım :Girişimcinin kendine özgü özelliklerinin saptanması
6.adım :Bütün plana genel olarak göz gezdirilmesi
İş planının hazırlanmasında kaçınılması gereken hatalar :
Gerçekçi olmayan hedeflerin plana konulması
Kararlılık ya da taahhüt eksikliği
Olası engellerin tahmin edilememesi
Tecrübe eksikliği
Pazar bölümlendirilmesinin olmaması
Planın günceli yansıtmaması
İş planının öğeleri :İdeal bir iş planı 10 bölümden oluşması gerekir.
1 )Giriş :İşletmenin adı, adresi, ismi, telefon numarası, tanımı, endüstrisinin yapısı, finansal yapısı bulunmalıdır.
2 )İşletmenin tanımı :İşletmenin ismi, endüstri koşulları, gelecek potansiyeli, fonksiyonel sınıflandırmalar ve tanımlar bulunmalıdır.
3 )Pazarlama planı
azarın ve çevrenin durumu, işleyişi, pazarlanabilirlik derecesini saptama işlemidir.
4 )Yönetim planı :Yönetimin yapısı, yönetim takımı, anahtar personel, personelin deneyimi, mülkiyet yapısı, yönetim ve danışmanların yapısı
5 )Üretim planı :Kuruluş yeri, yer seçimini etkileyen faktörler, üretimle ilgili ihtiyaçlar, tedarikçiler, ulaşım imkanları, işgücü olanakları, tahmini üretim maliyeti
6 )Araştırma ve geliştirme :Tasarım ve geliştirme, teknik destek alınması, ne tür araştırma yapılacak, argenin maliyeti, finansal planda ar-ge bütçesi var mı?
7 )Önemli riskler bölümü :İstenilmeyen gelişmeler, tahminin üzerinde gelişen üretim maliyetleri, mal ve hizmet alımında karşılaşılan güçlükler, yeni rakipler, yönetimde meydana gelebilecek aksaklıklar, deneyim eksikliği, ekonomideki belirsizlikler, tedarik sorunları, anahtar personel kaybı
8 )Zaman tablosu bölümü :İşletmenin kurumsallaşması, ar-ge çalışmalarının tamamlanması, protip üretilmesi, satış temsilcilerinin çalıştırılması, fuarlara katılmak, dağıtımcılarla anlaşmak, üretim malzemelerinin siparişi, siparişlerin listelenmesi, ilk satış ve teslimler, işletmeye yapılacak ilk ödeme
9 )Ekler :Ana bölümlerde verilmesi uygun olmayan ek belgeler bu bölümde verilir.Diyagramlar, planlar, finansal veriler, tablolar, yönetim takımının özgeçmişi ve kaynaklar bulunur.
İş planının dosya haline getirilmesi :
Görünüş
Kapak ve başlık sayfası
İçindekiler tablosu
Uzunluk
İş planı özü şeklinde sıralanabilir.
Ü N İ T E 6
Girişimcilik faktörü, gelişmiş ülkelerin ekonomik gelişme süreçlerinde etkili olmuştur.İkinci dünya savaşından sonra Japonya’da başlayan hızlı ekonomik kalkınma hareketinin motor gücünü KOBİ’ ler oluşturmuştur.1970’ li yıllardaki kriz sonrasında yapılan çalışmalarda ABD’ nin krizden en az düzeyde etkilenen ülke olduğu görülmüştür.Bununda sebebi 60’ lı yıllardan sonra büyük şirket kurma eğiliminin, küçük işletmelerin sayılarındaki artışla yer değiştirmesidir.
Gelişmiş ülkelerde girişimciliği yaratan koşullar :
Genel ulusal koşullar :Gelişmiş ülkeler 21. yüzyılın başlangıcında çok derin bir ekonomik değişim geçirmektedir.Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa’da kominizmin çökmesi, Batı Avrupa’nın ekonomik gücünün giderek artması, Asya’da güçlü ekonomilerin ortaya çıkması, ticarette küresel birleşmelerin yaygınlaşması da yeni fırsatlar ve risklerin oluşmasına yol açmıştır.
Gelişmiş ülkelerde girişimciliğin ortaya çıkışını ve gelişmesini yaratan en önemli koşullardan biri bu ülkelerin piyasa ekonomisi olgusunu benimsemeleri ve girişimcilik ruhunun temel iticisi risk alma istekliliğini arttıran başarısız olabilme özgürlüğüdür.
Girişimciliği etkileyen koşullar :
Finansal koşullar
Ticari ve hukuki altyapı
Eğitim
Fiziksel altyapıya erişim
Devlet politikaları ve programları
Finansal koşullar :Girişimcinin kaynakları aile bireyleri, bankalar ve finans kuruluşları, devlet, sermaye piyasaları ve iş ilişkisinde beraber çalışılan işletmelerdir.
ABD’de finansal destek sağlamada en önemli kuruluş Küçük İşletmeler İdaresi olarak görülmektedir.
EUROTECH sermayesi ise yüksek teknolojili KOBİ’ler için risk sermayesini hedeflemekte olup, sınır ötesi yüksek teknolojili projeler geliştiren Avrupa risk sermayesi tarafından yatırım yapılmasının özendirilmesini amaçlamaktadır.
Ticari ve hukuki altyapı :Genel olarak şirketlere yönelik mevzuatlarda ve çalışma yasalarında yapılan düzenlemelerle sağlanmaktadır.Bu mevzuatlar,
Yeni şirket kurulması ile ilgili düzenlemeler
Şirketlerin işleyişiyle ilgili düzenlemeler
Rekabet yasaları
Şirketlerin işçi alımları ve işçi çıkarmaları
Çalışma yasaları
Fikri mülkiyet haklarıyla ilgili yasal düzenlemelerdir.
Fikri mülkiyet haklarının girişimciliği teşvik etmesinin en önemli unsurları, patent ve telif haklarının başarılı şekilde uygulanmasıdır.
Eğitim :Araştırmalar bir işe nasıl başlanacağını bilmenin girişimci olma ihtimalini arttırdığına işaret etmektedir.ABD dünyada girişimcilik eğitiminde lider ülke olarak değerlendirilir.
Fiziksel altyapıda erişim :
İnkübatörler :Yeni işletmelerin beslendikleri, tehlikelere en açık oldukları kuruluş aşamasında hayatta kalabilmeleri için yardım aldıkları oluşumlardır.
ABD’de inkübatörlerin amacı :
İş ve istihdam yaratmak
Başarılı işletmeler kurmak
Yerel ve bölgesel gelişmeyi ilerletmek
Yerel kaynakları yeni veya değişik girişimlere yöneltmek
Girişimciliği özendirmek
Ar- ge faaliyetlerini ticarileştirmek
Ekonomiyi canlandırmak
Vergi yaratmak
Rekabet ortamını iyileştirmek
Güvenli iş ortamı sağlamak
Teknoparklar :Üniversiteler, araştırma laboratuvarları ve sanayi kuruluşlarının aynı ortam içinde bilim teknoloji ve ar-ge çalışmalarını geliştirdikleri, birbirleri arasında teknoloji transferine imkan tanıyan yerlerdir. İlk teknopark ABD’de Stanford Üniversity öncülüğünde kurulmuştur.
Avrupa’daki inkübatörlerin kuruluş fonunun kaynakları :
Avrupa Birliği fonları
Ulusal fonlar
Özel kuruluş ve bankalardan sağlanan kaynaklar
Üniversite ve ar-ge kuruluşlarından sağlanan kaynaklar
Devlet politikaları ve programları :ABD’de küçük işletme kurmak veya yönetmek isteyen bireylere profesyonel ve mali yardım sağlamak amacıyla 1953’de küçük işletmeler yönetimini (K.İ.İ ) kurmuştur.
AB’de devlet yardımları için uygun bulunan maliyetler :
Doğrudan yatırım (Sabit, malzeme yatırımları ) Arazi, bina, tesis, makineler..
Dolaylı yatırımlar (Teknoloji transferi, patent ve bilgi giderleri )
Dolaylı destekler (Danışmanlık hizmetleri, bilginin yaygınlaştırılması )
Gelişmekte olan ülkeleri belirleyen makro ekonomik özellikler :
Kişi başına düşük gelir
Dengesiz gelir dağılımı
Gıda ve zorunlu ihtiyaç mallarının çok tüketilmesi
Düşük tasarruf oranı
Düşük yatırım oranı
İşgücü başına düşük sermaye donanımıdır.
Gelişmekte olan ülkelerin temel özelliklerini incelerken :
Ekonomik, yapısal, demoğrafik, sosyal, siyasal özellikleri ele alınmalıdır.Genelde tarım ülkeleridir.Rekabete dayanmayan işletme yapısı temel özelliklerindendir.
İktisadi kalknma
adece sayısal sayısal ölçütlere dayandırılmayan, gelir artışını, eğitim ve sağlık düzeylerinin yükseltilmesini, verim artışını, teknolojik gelişmeyi ve benzer bir çok faktörü kapsayan bir kavramdır.Gelişmişlik düzeyini belirleyen en önemli faktör ekonomik örgütlenmenin sağlamlığıdır.
Ekonomik modelin sağlığını belirleyen faktörler :
Kaynak dağılım mekanizmasının niteliği
Ekonominin dışa açık olup olmaması
Pazarın hacmi
Mülkiyet hakları
Ekonomik özgürlüklerin derecesi
Girişimcilerin durumu
İçe Dönük Geliştirme Stratejileri ( İthal ikameci sanayileşme ):Uluslar arası piyasalarda rekabet edilebilir bir düzeye gelinceye kadar yurtiçi üretimin, dış ticaret politikaları, çeşitli parasal ve mali araçlarla korunmasını öngörmektedir.Bu ülkelerde daha çok emek – yoğun ürünler üretilmektedir.Temel amaç ithal edilen ürünlerin ülke içinde üretilip döviz tasarrufu sağlanmasıdır.
Dışa Dönük Gelişme Stratejileri ( İhracata dayalı sanayileşme ) :Ülkenin serbest dış ticaret koşullarında karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu alanlarda üretim yapması öngörülmekte ve girişimciler teşvik edilmektedir.Bu stratejide temel amaç ihracatın dolayısıyla döviz gelirlerinin arttırılması için çaba harcanmaktadır.
Başlıca politikaları :Gerçekçi kur, reel faiz uygulaması, kamunun ürettiği mal ve hizmetlerde reel fiyat uygulaması, ihracat kolaylıkları ve ihracat teşvikleridir.
Sağlanan destekler :İhracata dönük sanayi malı üretmeye özendirmek, düşük fiyatlı alt yapı hizmeti, hızlandırılmış amortisman, dış rekabet koşulları ile ilgili bilgi aktarımı, ucuz elektrik.
Piyasa Ekonomisine Dayalı Gelişme Stratejisi
iyasa ekonomisi içinde ekonomik sürecin gelişimi, özel ekonomik insiyatif ve dinamizm yoluyla olur.Schumpeter modelindeki yenilikçi girişimlerin gelişmekte olan ülkelerde arttırılmasıyla aşağıda sıralanan şartların sağlanacağı kabul edilir.
Uzmanlaşmanın ilerlemesi ve verimliliğin yükselmesi
Teknik bilgi düzeyinin yükselmesi
Yönetim ve organizasyon becerisinin artması
Ürün kalitesinin iyileşmesi
Ürün çeşitlenmesi
Optimal kapasiteli üretim
Maliyetlerin düşmesi
Fiyatların düşmesi
Toplum refahının yükselmesi
Kaynakların etkin kullanımı
Tüketici faydasının artması
Gelir dağılımının iyileşmesi
Özgürlükçü ve katılıcı bir ekonomik düzenin kurulması
Gelişmekte olan ülkelere girişimcilerin katkıları :
Geleneksel ekonomiden modern ekonomiye dönüşüm
Sermaye birikiminin hızlandırılması
İstihdam yaratılması
İlgili yazılar
- İŞLETME FAKÜLTESİ 4.SINIF GİRİŞİMCİLİK 1-2-3.ÜNİTE
- İŞLETME FAKÜLTESİ 4.SINIF İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 7.8 ÜNİTELER
- İŞLETME FAKÜLTESİ 4.SINIF İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 4-5-6.ÜNİTELER
- İŞLETME FAKÜLTESİ 4.SINIF İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 1-2-3.ÜNİTE
- Aöf 4.sınıf İşletme Fakültesi Ders notları,uluslararası İşletmecilik 4.5.6.ünite
